Studeren is een vak apart, en leerlingen over de hele wereld hebben er hun eigen aanpak voor. Of je nu op de middelbare school zit of verder studeert: de juiste studiemethode scheelt tijd en levert betere resultaten op. Hieronder staan de meest gebruikte studiemethodes, met per methode een voorbeeld van hoe een half uur leren er dan uitziet.

Bijles nodig?

Wat is de beste manier om te leren

Er is niet één beste manier, maar twee dingen komen in vrijwel elke aanpak terug: jezelf toetsen in plaats van herlezen, en je leerwerk spreiden over meerdere dagen in plaats van alles op één avond doen. Wie alleen die twee dingen verandert, merkt het verschil al. De methodes hieronder zijn manieren om dat handig te doen.

1. Actief leren

Bij actief leren neem je niet passief informatie op, maar doe je iets met de stof: je beantwoordt vragen, lost opgaven op en past de begrippen toe. Denk aan oefenvragen maken, jezelf overhoren, een quiz doen met een klasgenoot of een presentatie voorbereiden.

Een half uur actief leren: lees vijf minuten een stuk tekst. Sla het boek dicht en schrijf tien minuten op wat je nog weet. Kijk daarna vijf minuten na wat je mist en schrijf de laatste tien minuten alleen die onderdelen nog een keer op, zonder te kijken.

2. Verspreid leren

Verspreid leren betekent dat je de stof herhaalt met tussenpozen in plaats van alles in één keer te bestuderen. Vier keer een half uur op vier dagen levert meer op dan twee uur achter elkaar op de avond voor de toets. De herhaling zorgt ervoor dat de stof beter blijft hangen.

Een half uur verspreid leren: begin met tien minuten herhalen van wat je de vorige keer deed, zonder je aantekeningen erbij. Besteed daarna twintig minuten aan het nieuwe onderdeel. Morgen begin je weer met herhalen van vandaag.

3. Afwisselend leren

Bij afwisselend leren wissel je onderwerpen af in plaats van één onderdeel te oefenen tot het lukt. Dat voelt lastiger, en dat is precies de bedoeling: je moet bij elke opgave opnieuw bedenken welke aanpak erbij hoort. Dat is ook wat er op een toets van je gevraagd wordt.

Een half uur afwisselend leren: maak drie blokken van tien minuten met sommen uit drie verschillende hoofdstukken, door elkaar. Niet eerst tien sommen van hetzelfde type.

4. Uitleggen en samenvatten

Een samenvatting maken en de stof aan iemand anders uitleggen is een krachtige manier om te merken of je het echt begrijpt. Kun je iets in je eigen woorden uitleggen, dan zit het goed. Struikel je halverwege, dan weet je precies wat je nog moet nakijken.

Een half uur uitleggen: kies één onderwerp. Leg het tien minuten uit aan een ouder of klasgenoot, zonder aantekeningen. Zoek tien minuten op wat je niet wist. Leg het de laatste tien minuten nog een keer uit.

5. Zelfverklaringen: vraag jezelf waarom

Stel jezelf tijdens het lezen steeds de vraag waarom iets zo is. Waarom stijgt de prijs als het aanbod daalt? Waarom volgt deze stap uit de vorige? Door die vraag te beantwoorden leg je verbanden met wat je al weet, en dat maakt de stof begrijpelijker en makkelijker te onthouden.

Een half uur met zelfverklaringen: lees een bladzijde en zet achter elke alinea in één zin waarom het zo werkt. Kun je die zin niet opschrijven, dan lees je die alinea opnieuw.

6. Concrete voorbeelden bij abstracte stof

Abstracte begrippen blijven beter hangen als je er een concreet voorbeeld bij hebt. Een formule wordt duidelijker met een som uit het echte leven, een economisch begrip met een voorbeeld uit de supermarkt.

Een half uur met voorbeelden: maak een lijst van de tien belangrijkste begrippen uit het hoofdstuk en bedenk bij elk begrip een eigen voorbeeld. Gebruik niet het voorbeeld uit het boek, dat onthoud je toch niet.

7. De Pomodoro-techniek

De Pomodoro-techniek werkt met korte blokken: je werkt ongeveer vijfentwintig minuten geconcentreerd en neemt dan vijf minuten pauze. Na vier blokken neem je een langere pauze. Dit helpt om de aandacht vast te houden en voorkomt dat je opbrandt aan het einde van de middag.

Een half uur met Pomodoro: zet een timer op vijfentwintig minuten, leg je telefoon in een andere kamer en werk aan één taak. Vijf minuten pauze, en daarna beslis je of je er nog een blok bij doet.

8. Mindmapping

Bij mindmapping breng je de stof in beeld: het onderwerp in het midden, takken voor de onderdelen, kernwoorden in plaats van zinnen. Het helpt bij het overzien van een groot hoofdstuk en bij het zien van verbanden tussen onderdelen.

Een half uur mindmappen: maak in twintig minuten een mindmap van een heel hoofdstuk op één bladzijde. Leg hem daarna weg en probeer hem tien minuten later uit je hoofd na te tekenen.

9. Studie-apps en hulpmiddelen

Er zijn veel hulpmiddelen die helpen bij het ordenen van materiaal, het maken van aantekeningen en het oefenen van vragen. Gebruik ze om jezelf te toetsen, niet om nog een keer te herlezen. Met de studiemethode-check zie je welke aanpak bij jouw stof past.

Een van die hulpmiddelen is StudyZone, de studietool van De Bijlesgroep. Je kind uploadt de eigen samenvatting of het hoofdstuk en oefent daarmee, op een leukere manier dan met het boek alleen. De eerste week Pro is gratis en daarvoor hoef je geen betaalgegevens achter te laten.

Welke methode past bij welk soort stof

Soort stof	Wat het beste werkt
Rijtjes, woordjes, topografie	Jezelf toetsen met kaartjes, verspreid over meerdere dagen
Sommen en opgaven	Afwisselend oefenen met opgaven uit verschillende hoofdstukken
Teksten en begrippen	Uitleggen aan een ander en jezelf de waarom-vraag stellen
Een groot hoofdstuk overzien	Een mindmap van één bladzijde
Lang volhouden	Blokken van vijfentwintig minuten met pauzes

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik welke studiemethode bij mij past

Probeer er twee een week uit bij hetzelfde soort werk en kijk welke het meest opleverde. Vraag jezelf niet welke het prettigst voelde: herlezen voelt prettig en werkt slecht.

Werkt samenvatten wel

Een samenvatting maken helpt, maar alleen als je hem daarna gebruikt om jezelf te overhoren. Een mooie samenvatting die je nooit meer opent, kost vooral tijd.

Helpt markeren met een markeerstift

Weinig. Het voelt alsof je bezig bent, maar je verwerkt de stof er niet mee. Gebruik de markeerstift hooguit om te bepalen wat je daarna gaat oefenen.

Hoeveel dagen van tevoren moet je beginnen

Voor een gewone toets drie tot vier korte sessies verspreid over een week. Voor een toetsweek begin je twee weken van tevoren; hoe je die indeelt staat in de ideale voorbereiding op de toetsweek.

Zo kom je verder

Wil je creatievere manieren proberen, lees dan leuk leren: studeren op 5 creatieve manieren. Ben je ouder en wil je je kind helpen met leren leren, kijk dan in leren leren voor ouders.

Lukt het met een andere aanpak nog niet, dan helpt een docent die met je kind meekijkt. Je zoekt er zelf een op de zoekpagina met postcode, vak en niveau.